Turisticka prezentacija Backi Monostor

Dobro došli! Welcome! Willkommen!

GORNJE PODUNAVLJE

 


Specijalni rezervat prirode „Gornje podunavlje“ zaštićeno je prirodno dobro I kategorije, koje se prostire uz levu obalu reke Dunav, od 1367. do 1433. km njegovog toka. Deo je velikog ritskog kompleksa koji se proteže i kroz susedne R Mađarsku i R Hrvatsku i posmatrano u celini, predstavlja jedno od poslednjih velikih poplavnih područja na tlu evropskog kontinenta. Čine ga dva velika rita, Monoštorski i Apatinski, koji zajedno čine 19 605 ha šuma, livada, bara i močvara, uključujući i  samu reku Dunav i njene meandre. Obimni meliorativni radovi preduzeti na isušivanju zemjišta u poslednja dva veka prouzrokovali su da se današnje područje pod uticajem plavnih voda druge po veličini evropske reke svede na uski pojas uz Dunav, tako da današnje granice Rezervata predstavljaju samo ostatak nekada mnogo rasprostranjenijih ritskih ekosistema na tlu panonske nizije. Izgradnjom obrambenog nasipa 60-tih godina prošlog veka još jednom je drastično izmenjen vodni režim u tom području što je dalje ugrozilo opstanak podunavskih ritova. Ljudi su oduvek gradili svoje zajednice uz plodne rečne aluvijume. Čovek od davnina nastanjuje ovo područje i zato Gornje Podunavlje treba posmatrati u kontekstu sadejstva prirode i čoveka. Dunav, samim tim što predstavlja izvor života za mnoge biljne i životinjske forme, pružao je i pruža mogućnosti čoveku za bavljenje raznim delatnostima, od kojih je, naročito u prošlosti, zavisio njegov opstanak. Velika reka je mnogo toga dala čoveku, a katkad znala još više da uzme. Posmatrajući geografske karte, uočava se da se Dunav tokom vekova stalno meškoljio, verovatno pokušavajući pronaći neki svoj mir, idealan tok. U tom plesu po panonskoj ravnici čovek je uvek bio njegov verni pratilac.

Čitava istorija ljudskog roda je  neprestano traženje najoptimalnije forme korišćenja nekog prostora, Pošto je šumsko područje »Gornjeg Podunavlja«(uz priobalne šume susednih R Mađarske, i RHrvatske) još sa pozicije Bečkog dvora primarno prepoznato kao izuzetan lovni prostor, oplemenjivan je i ukupan prirodni ambijent podizanjem novih sastojinskih oblika. Podizanje hrastovih sastojina u revirima »Tikveš« i »Karapandža« obavljenim na velikoj površini ( cca 1000 ha) u vrlo kratkom periodu (cca 10 godina) navodi na zaključak da je lovstvo najpozitivnije indukovalo intenzitet upotrebe prostora u šumarskom smislu.

Rezervat predstavlja jedno od poslednjih utočišta za živi svet vezan za poplavna područja. U rezervatu je prisutna 51 vrsta sisara, 248 vrsta ptica, 50 vrsta riba, 11 vrsta vodozemaca, 9 vrsta gmizavaca, ogroman broj beskičmenjaka, od kojih se izdvaja fauna leptira sa preko 60 vrsta dnevnih leptira., više od 1000 biljnih vrsta...

Karakteristično je bogatstvo ornitofaune u kojoj se ističu retke vrste kao što su orao belorepan (Haliaeetus albicilla) i crna roda (Ciconia nigra). Gornje Podunavlje naseljava najveća populacija evropskog jelena (Cervus elaphus) u našoj zemlji, jedna od poslednjih takvih u autentičnom ritskom ambijentu. Takođe, na području rezervata očuvana su neka od najboljih mrestilišta na 2857 km dugom toku reke Dunav: Stari dunavac, Petreš, Srebrenica i Staklara. Guste, gotovo neprohodne ritske šume autohtonih topola i vrba danas su gotovo reliktnog karaktera. Kukurjak (Eranthis hyemalis), rebratica (Hottonia palustris) i borak (Hippuris vulgaris) neke su od najugroženijih vrsta koje svoje utočište nalaze na ovim prostorima.

Osim biološke raznovrsnosti Gornje Podunavlje krasi i autentično kulturno nasleđe. Kao rezultat prilagođavanja velikoj reci i njenim ćudima nastali su karakteristični izvorni običaji, nošnje, jezik, riblovni alat, čamci i jela koji privlače goste i Gornje Podunavlje čine atraktivnom destinacijom za posetioce. 
.Neka naselja, poput legendarnog Bodroga, našla su se na putu moćnoj reci i zauvek nestala u njenim virovima. Druga, pak, i danas neguju izvorni folklor i kolorit Podunavlja, kao što su Bački Breg, Bezdan, Bački Monoštor ili Sonta. 
Savremeno shvatanje zaštite prirode, koje bazira na principima održivosti, pretpostavlja aktivnu ulogu ljudi, naročito lokalnog stanovništva, koje predstavlja okosnicu zaštite i razvoja prirodnih dobara. Jer, reč je o živom i aktivnom procesu koji podrazumeva okretanje prema uzgoju, zaštiti, turizmu, edukaciji i tome sličnim formama.

Gornje podunavlje je jedna od retkih destinacija gde se još uvek može uživati u vožnji Dunavom, nepreglednim rukavcima i kanalima, nesputanoj rici jelena, mirnim noćima u seoskim domaćinstvima, autentičnim ribljim specijalitetima, poslednjim dunavskim alasima.

U julu 2001. godine Uredbom Vlade R Srbije koja je prepoznala ovaj prostor kao prostor od izuzetne važnosti proglašen je Specijalni Rezervat Prirode „Gornje Podunavlje“  i poveren na upravljanje JP „Vojvodinašume“ Petrovaradin, ŠG“Sombor“ Sombor.

 

  • IBA područje (2007) 
  • Ramsarsko područje (2007. godina)
  • Potencijalni Rezervat Biosfere Drava-Mura
  • IPA područje (2007)

 

Potencijalni Rezervat Biosfere Drava-Mura
IPA područje (2007)
Ramsarsko područje (2007. godina)
Potencijalni Rezervat Biosfere Drava-Mura
IPA područje (2007)
  • IBA područje (2007) 
    Ramsarsko područje (2007. godina)
    Potencijalni Rezervat Biosfere Drava-Mura
    IPA područje (2007)

 

Flora - Izdvojene vrste

 

Rebratica

Hottonia palustris (Fam.Primulaceae) je višegodišnja, vodena biljka sa puzećim korenom. Stabljika je visine do 90 cm, pri osnovi razgranata, lebdi u vodi, valjkasta je i pršljenasta. Sa pršljenova polaze brojni, dugi, beli adventivni korenčići pokriveni belim čekinjastim i crvenkastim žlezdastim dlakama i perasto deljeni listovi koji podsećaju na češljeve. Listovi su nežni, spiralno raspoređeni, jedno do dvostruko perasti. Režnjevi su linearni, potopljeni i plivajući. Cvast je terminalna, grozdasta od 3 do 9 cvetnih pršljenova iznad vode. Cvetovi su beli, ređe svetlo-ružičasti, u pazuhu brakteja koje su iste dužine kao i cvetna peteljka. Čašica je iste dužine kao i cev krunice, duboko linearno režnjevita. Krunica je tanjirasto proširena, sa žutim ždrelom. Plod je mnogosemena čaura kraća od čašice, a semenka je mrko-crne boje.
Naseljava sporotekuće ili stajaće vode (kanali, bare i močvare) gde gradi monotipsku zajednicu Hottonietum palustris ili ulazi u zajednicu sa Lemnom. Ulazi u sastav močvarne vegetacije u okviru šuma iz klase Alnetea glutinosae. Zahteva senovita, vodeno pokrivena, vlažna ili muljevita staništa. Indikatorska je vrsta za mezotrofne vode.
Areal ove vrste je srednja Evropa od obale Atlantika u Francuskoj i Britanskih ostrva do Urala i Kavkaza. Severna granica areala ide do južnih delova Skandinavskog poluostrva i Finske, a južna do Apeninskog i Balkanskog poluostrva. Najjužniji, a istovremeno i krajnji disjunktni areal nalazi se u severo-zapadnom delu Male Azije.
Na Balkanskom poluostrvu je krajnje sporadično rasprostranjena u zapadnim (Slovenija, Hrvatska) centralnim (Srbija) i istočnim delovima Balkana. Za proteklih pedeset godina, u Srbiji je ukupna brojnost ove vrste procenjena na nešto više od 1000 reproduktivno sposobnih primeraka. Novozabeležena nalazišta ove vrste nam ne ukazuju na njeno dalje širenje, u stvari ova vrsta se nalazi u fazi povlačenja.. Taksonomski i fitogeografski značaj biljke rebratice je pripadnost oligotipskom rodu Hottonia koji obuhvata vikarnu severnoameričku vrstu H. inflata. Ove udaljene filogenetske veze ukazuju na reliktnost vrste, odnosno na njenu pripadnost arkto-tercijarnom akvatičnom flornom elementu. Status vrste prema IUCN kategoriji za područje Srbije je krajnje ugroženi takson (CR-Srb, B/2ac), dok za područje Srbije ima određen status krajnje ugroženi takson (CR-Yu, B/2ac).

Borak

Hippuris vulgaris. L. (Fam.Hippuridacrae) je vodena, višegodišnja biljka, do polovine potopljena u vodu. Za podlogu je pričvršćena rizomom koji može biti do 190 cm dužine. Stabljika je uspravna, čvrsta, cilindrično-člankovita, visine do 45 (a retko do 120) cm. Listovi su linearni ili linearno - lancetasti, celi pršljenasto raspoređeni. Donji submersni listovi su mrki okrenuti nadole, srednji - tanji horizontalni, a gornji - čvrsti, svetlo zeleni, usmereni nagore. Cvetovi su sitni, sedeći, smešteni u pazuhu lista, a plod je zelena jajasta orašica.

Stanište ove vrste su stajaće i sporotekuće eutrofne vode, mala jezera, močvare, peskovite i glinovite rečne obale i proređeni tršćaci. Areal vrste zahvata arktičke, borealne i umerene oblasti Evrope (do Islanda i severne Norveške), Grenlanda, zapadne Azije i Severne Amerike, antarktički deo Južne Amerike i Australije.

Na Balkanskom poluostrvu ograničeno je i disjunktno rasprostranjena. Taksonski i fitogeografski značaj vrste je u tome što je jedini predstavnik oligotipskog cirkumholoarktičkog roda Hippuris u Evropi, koji obuhvata još dve vrste H.montana i H.tetraphylla. Relikt je hidrofitne flore. Nalazišta u Srbiji su na južnoj granici areala vrste u Evropi, a od ukupno 8 poznatih lokaliteta (u Srbiji) sa polovine je u poslednjih 50 godina ova ova vrsta iščezla. Ova vrsta prema IUCN kategoriji za područje Srbije ima status krajnje ugroženog taksona (CR-Srb,B/2c), dok za područje Srbije prema istoj kategorizaciji ima status ugrožene vrste (EN-Yu, B/2c).

Kukurjak

Eranthis hyemalis je višegodišnja zeljasta biljka 5 - 15 cm visoka. Rizom je krtolast, a stabljika uspravna gola, zelene do crvenosmeđe boje, pri vrhu sa tri lista. Listovi su zvezdoliko izdeljeni i u sredini imaju jedan sedeći cvet žute boje. Periant sa 6 - 8 peharastih nektarija. Cveta od januara do kraja marta, neposredno nakon topljenja snega.Prizemni listovi se obrazuju posle cvetanja. Plod je mešak. Raste u hrastovo-grabovim šumama i u senovitim šumama sa svežim humusnim zemljištem. 

Zakržljala perunika

IRIS SPURIA L. je retka vrsta poznata samo u Vojvodini. Stanište na Gornjem Podunavlju se nalazi na najnižim delovima lokaliteta Štrbac , na vlažnim livadama koje okružuju Crnu baru.Nalazi se na Crvenoj listi flore Srbije i zaštićena je kao prirodna retkost.

 

Jezičasti ljutić

Ranunculus lingua  (Fam.Ranunculaceae) je višegodišnja biljka sa debelim, šupljim rizomom i žiličastim korenom. Obrazuje stolone duge do 80 cm. Stabljika je visine 50-150 cm, snažna, uspravna, šuplja i u gornjem delu jako granata, gola ili sa proređenim dlakama. Svi listovi su uzano do linearno lancetasti sa kratkom lisnom drškom, dugi 10-20 cm, šiljati, celog oboda, donji ponekad nazubljeni, sivo-zeleni. Cvet je 3-4 cm širine, zlatno-žute boje. Plod je jajast, bočno spljošten, obrubljen. Kljun ploda je širok, savijen, go ili rede dlakav. Raste na vlažnim mestima: ivice bara i močvara, zabareni tereni i tresetišta do 1200 m.n.v. Uvek nastanjuje periferne delove zajednice Scirpo-Phragmitetum gde dubina vode ne prelazi 50 cm, a koji tokom leta presuši.

Areal je skoro čitava Evropa izuzev krajnjeg juga i severa. Zapadna granica areala je u atlanskom delu Evrope (Irska, Engleska, Francuska), severna u borealnom delu Skandinavskog poluostrva i zapadnog Sibira, južna na Siciliji, a istočna u zapadnoj Mongoliji.

Taksonomski i fitogeografski značaj u flori Srbije je u tome što pripada sekciji Flammula i seriji Lingua koja obuhvata samo još vrstu R.amurensis rasprostranjenu na Dalekom istoku. Lako se razlikuje od ostalih predstavnika sekcije Flamula i roda Ranunculus po dugačkim, celim, lancetastim sedećim listovima i krupnim cvetovima do 4 cm u prečniku. Odlikuje se izolovanim položajem u sistemu roda Ranunculus filogenetskim vezama sa vikarnim srodnikom u istočnoj Aziji, što ukazuje na njenu reliktnost tj. pripadnost elementima arkto-tercijarne hidrofitne flore.

Sva staništa u Srbiji se nalaze na južnoj granici areala u Evropi. Lokaliteti jezičastog ljutića u Srbiji uglavnom su vezani za područje Vojvodine a samo par lokaliteta su na području istočne i jugoistočne Srbije. Prema IUCN kategoriji ova vrsta za područje Srbije ima određen status krajnje ugroženi takson (CR-Srb, B/2ac+3ab) a za područje Srbije ima status ugroženog taksona (EN-Yu B/2ac+3ab E).

Crna topola (Populus nigra L.)

Kao vrsta ravničarskih predela i nizijskih šuma, domaća CRNA TOPOLA (Populus nigra ) je rasprostranjena u toplijem delu Evrope na aluvijumima pored velikih reka. U Srbiji se javlja u periodično plavnim šumama pored Save, Dunava, Velike Morave, Tise, Drine, Timoka. Raste u zajednici sa belom vrbom, belom toplolom i vezom u ritskim šumama, dok se na višim terenima koji nisu plavni, na visini od 300 metara, javljaju pojedinačna satabla na staništima lužnjaka, jasena i graba.

Crna topola je izuzetno svetloljubiva vrsta, otporna na temperaturne ekstreme. Brzo raste i u doba od 30 godina, dostiže visinu od 25 metara, a prečnik do jednog metra. Kora je u mladosti glatka, a kod starih stabala grafitnisiva sa dubokim uzdužnim pukotinama i izraženim rebrimaoplutavele kore. Donji deo stabla je često u čvorovima, tzv.iskričavost, koja potiče od brojnih uspavanih (proventivnih) pupoljaka.

Koren crne topole je moćan, površinski razgranat, sa nekoliko jakih dubinskih žila. Doživi starost do 200 godina (postoje stabla stara 300 godina) visine do 35 metara i procečnog prečnika do 3 metra.

Najznačajnija bioekološka i taksonomska proučavanja crne topole u Srbiji obavio ja Tucović, izdvojivši dve posebne vrste,oko 20 varieteta, formi i hibridnih oblika. U botaničkoj literaturi je opisan veći broj varieteta, formi i hibrida crne topole. U kulturi je najraširenij jablan (Populus nigra cv„.Italica” ), oblik uskopiramidalnog habitusa, poznat kao lombardijska ili italijanska topola. 
Značaj domaće crne topole za ravničarske terene umanjen je podizanjem zasada hibridnih eurameričkih topola u poslednjih nekoliko decenija. Šumsko-privredni značaj odabranih klonova topola za naše područje je nesumnjivo veliki. U genezu najuspešnijih hibrida ugrađene su najbolje bioekološke odlike domaće crne topole.

Vraćanje autohtonih vrsta postiže se desetogodišnjim programom konverzija alohtonih u autohtone šume.

Hrast lužnjak ( Quercus robur)

Hrast lužnjak je listopadno drvo visine od 30 - 50 metara, a obim stabla seže i do 3 metra. Može da živi od 500 - 800 godina. Krošnja mu je nepravilna i veoma razgranata. Dok je mlad kora mu je glatka sa sivo - smeđim sjajem a kasnije ispuca. Na istoj biljci cvetovi su jednopolni. Muški cvetovi su na dugačkim visećim resama, a ženski su pojedinačni ili u grupama od po pet raspoređenih na dugačkoj osovini cvasti. Cveta od aprila do maja. Plod je sinkarpna orašica (žir) izduženo jajastog oblika i na vrhu zaoštrena.

Dobro uspeva u Evropi u uslovima atlanske, submediteranske i mediteranske klime. Dosta je rasprostranjen u Srbiji, a posebno dobro uspeva u Vojvodini, Mačvi, Pomoravlju i uopšte u nizijama i dolinama većih reka. Zemljište na kome najbolje uspeva je peskovito - glinovito zemljište sa visokim nivoom podzemnih voda.

Fauna - izdvojene vrste

 Jelen obični (Cervus elaphus L.)

Razred: Sisari (Mammalia L.), red: Papkari (Artiodactyla L.), porodica: Jeleni (Cervidae L.)

Najpovoljnija staništa jelenske divljači su u ritskim predjelima uz Dunav i Savu zbog obilja hrane, velikih prostora i dobrih skloništa. Ovisno od uslova (hrana, klima, nadmorska visina itd.) jelen može da naraste i do 150 cm, dužine 2-2,75 m a težine i do 300 kg. Ženke (košute) su u pravilu manje i lakše. Potpun razvoj dostižu do šeste godine. Jeleni žive u krdima.

Boja dlake im je ljeti rđasto-crvena i sa donje strane stomaka svetlija, a zimska sivkasta u raznim nijansama. Dlaka na vratu mužjaka je nešto duža. Mužjak ima rogove koji mogu dostići težinu i do 14 kg a mogu imati preko 26 parožaka. Rogovi počinju rasti već u prvoj godini i to samo dva šiljka bez ruža. U drugoj godini rastu šila sa ružom ali mogu imati po jedan ili dva paroška. U toku razvoja jelenu se povećava broj parožaka i rogovi dobijaju na težini sve do optimalne starosti a zatim opadaju. Rogovi opadaju u februaru i odmah počinju rasti novi koji su u početku prekriveni kožom, tzv. bastom koji jelen trljanjem o drveće odstranjuje. Vid, sluh i posebno njuh kod jelena su odlično razvijeni.

Hrani se livadskom travom, mladicama i pupovima, korom mladog drveća, šumskim plodovima: kestenom, žirom, divljim voćem i sl, koje naknadno preživa. U zimskim uslovima uobičajeno je izvoditi prihranjivanje uz iznošenje soli što treba raditi tokom cele godine. Potrebne su mu i veće površine sa vodom radi pića i kaljuženja.

Jeleni se pare krajem avgusta do konca septembra pri čemu dolazi i do čuvenih borbi jelena i rike, što je i najbolje vrijeme za lov. U maju ili junu, košute tele jedno a rijetko dva mladunčeta (teleta), koji imaju dlaku sa pjegama. 

Kod ženka dužina traga je 6-7 cm, širina 4-5 
Kod mužjaka dužina traga je 8-9 cm, širina 6-7 cm

Divlja svinja (Sus scrofa L.)

Razred: Sisari (Mammalia L.), red: Papkari (Artiodactyla L.), porodica: Svinje (Suidae L.)

Divlja svinja je masivna i teška životinja (u našim krajevima dostiže težinu i do 200 kg), koju karakteriše kratak vrat, snažna muskulatura, velika klinasta glava koja završava izduženom njuškom koničnog oblika što završava rilom kojim rije teren u potrazi za hranom. Rilo je koštana formacija, tipična za svinje. Rilo je završeno nozdrvama i pokriveno vlažnom sluznicom, koja je pokretna i bez dlaka je. Oči su joj male a uši velike i uspravne prekrivene gustom čekinjom. Čekinjama je prekriveno i cijelo telo koje mogu biti različite boje, ovisno od vrste i životnog doba jedinke. Udovi su relativno kratki i mršavi, prednji razvijeniji od zadnjih. Svinja je papkar, čiji se papci završavaju sa četiri prsta, pri čemu je prvi potpuno atrofirao. Treći i četvrti prst završavaju se dugim noktima, dok drugi i peti također imaju nokte koji su dosta manji i samo se delimično oslanjaju na zemlju, ostavljajući trag karakterističan za ovu vrstu i koji se razlikuje od traga srne ili jelena. Rep je karatak, prav i gracilan i završava snopom čekinja. Svinja je jedina vrsta među papkarima koja nema burag, tj. svežder je. 

Divlja svinja je jedini predstavnik svoje porodice koja živi u našim šumama i predak je domaće svinje. Za određivanje starosne dobi najpodesniji je metod pregleda zubala i upoređivanje sa tablicama. Mužjak ima tupastiju njušku sa razvijenim očnjacima (kljovama) koji izlaze izvan trupa labrnje. Kljove su veoma efikasno i opasno odbrambeno oružje. Od ženke se razlikuje i po pramenu dlake kojim završava navlaka penisa ispred zadnjih nogu a ispod trbuha.

Divlja svinja je pretežno noćna životinja sa jakim nomadskim nagonom koji joj omogućava da ima na raspolaganju veliki teren, te nema probleme koji proističu iz prekobrojnosti, kao što su pomanjkanje hrane i sl. Posjećuje šume sa visokim deblom (smrče, jelove, hrastove, bukove i dr.) koje su bogate podšumskim rastinjem, obrađene površine i livade koje rije ali u pravilu uvijek ispod 1000 m n/m. U svojim staništima obavezno mora imati mjesta sa vodom, tzv. kaljužišta gdje se valjanjem u blatu hladi tokom ljeta i riješava nametnika te odakle pije vodu. Danju ostaje sakrivena i odmara se u gustišu kupinjaka i niskog grmlja. Svežderi su i hrane se korijenjem, žirom, kestenom, nasadima kukuruza, pšenice, ali i crvima, insektima, jajima, žabama, miševima. Ima odlično razvijeno čulo njuha, zbog čega se koristi u pronalasku podzemnih gljiva tartufa pa čak i u policijske svrhe. Čulo vida nije naročito razvijeno ali dobro reaguje na pokret.

Odrasle krmače žive u grupama, koje sačinjavaju mladi raznih uzrasta, dok mužjaci provode samački život i približavaju se grupama samo u vrijeme parenja. Pri tome iz grupe istiskuju mlade mužjake koji formiraju svoje grupe. Divlje svinje se pare između novembra i januara, u pravilu samo jednom godišnje. Ženke postaju spolno zrele u dobi između osam i dvadeset meseci, dok mužjaci iako spolno zreli, ne pare se prije navršenih 18 mjeseci starosti. Krmače nose oko 4 meseca te u proljeće koti 3-10 mladih. Prvih deset dana mladi ostaju u brlogu jer su osetljivi na hladnoću. U tom dobu imaju karakteristične uzdužne pruge na krznu ("pidžame") koje zadržavaju mjesec i pol. Divlja svinja u našim krajevima gotovo da i nema prirodnog neprijatelja izuzev šakala. Divlja svinja je podložna parazitskim bolestima koje se konzumiranjem njenog mesa mogu preneti na čovjeka. Veoma su plodne i zbog tog ih i u našim krajevima ima značajan broj. Kad je populacija divljih svinja prekobrojna, prave velike štete na poljoprivrednim usevima.

Orao belorepan (Haliaeetus albicila)

Orao belorepan je najveća ptica grabljivica srednje Evrope. Nalazi se na svim listama ugroženih vrsta u nacionalnim i međunarodnim razmerama. Gornje Podunavlje je glavno gnezdilište ove vrste kod nas. Od ukupno 30 parova u Srbiji (svi u Vojvodini), na području Gornjeg Podunavlja se gnezdi 7-8 parova, što čini 25% ukupne nacionalne populacije. Zajedno sa Kopačkim ritom, to je jedan od najgušće naseljenih evropskih prostora ovom vrstom i svakako najjača Panonska populacija orla belorepana. Velika koncentracija gnezdećih parova, ali i polno nezrelih ptica pre svega je uslovljena širokim vodenim prostranstvom Dunava i okolnih poplavnih predela, koji uz ribnjake u zaleđu daju odličnu hranidbenu bazu i tokom perioda reprodukcije, ali i tokom zimskih meseci. Sa druge strane, prostrane šume pružaju povoljen uslove za smeštaj gnezda i nesmetano izvođenje mladunaca uz odgovarajući mir, pošto je većini tih predela ograničen pristup ljudima, jer se radi o ograđenom lovištu visoke divljači. O velikoj brojnosti ove vrste govori podatak da je u Apatinskom ritu, pri vožnji brodom od Apatina do ostrva iznad Bogojeva, 18.4.1996. zabeleženo čak 26 različitih primeraka.

Mere zaštite podrazumevaju očuvanje što veće površine pod starim autohtonim šumama radi nesmetanog gnežđenja, smanjenju uznemiravanja, sprečavanju nelegalnog odstrela, smanjenju korišćenja otrovnih hemijskih sredstava u poljoprivredi i šumarstvu, zaustavljanju programa melioracije i isušivanja vlažnih staništa itd.

Crna roda (Ciconia nigra)
 

Crna roda je proglašena za prirodnu retkost u Srbiji i nalazi se na svim međunarodnim listama ugroženosti. Savremena populacija u Srbiji se procenjuje na 110 gnezdećih parova, što predstavlja oko 1,5% ukupne evropske populacije. Gnezdi se pre svega po šumovitim močvarnim predelima Vojvodine. Najvažnije gnezdilište u Srbiji je svakako Gornje Podunavlje gde ima oko 30-40 gnezdećih parova ili 32% nacionalne populacije. Najviše parova je skoncentrisano na jugu tog regiona u prirodnim šumama hrasta i topole oko Bestrementa i Petreša, ali ih ima dosta i u Karapanđi. Svoja srazmerno velika gnezda ptice grade na sporednim granama starih stabala, u onom delu šume koji je najmanje posećivan od strane ljudi. Iako ženka snese 4-5 jaja, roditelji retko kada uspeju da odgoje više od 2-3 mlade rode do izletanja, jer često nema dovoljno hrane za više ptica. Trend populacije crnih roda u Gornjem Podunavlju se zadnjih godina može okarakterisati kao stabilan.

  http://www.gornjepodunavlje.info/